|
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Datum: Tue 22 March 2022
Door: Ivo Laan
AMSTERDAM - Keert de autoloze zondag terug in Nederland? Als het aan het Internationaal Energieagentschap (IEA) ligt wel. Het is een van de tien voorstellen die het agentschap heeft gedaan om de (dreigende) energiecrisis het hoofd te bieden.
Tien zondagen lang had Nederland al eens een autoloze zondag, van 4 november 1973 tot en met 6 januari 1974. Nederland was doelwit van een boycot van Arabische landen omdat ze de kant had gekozen van Israël in de Jom Kippoeroorlog. Het plan dat nu is gelanceerd door het Internationaal Energieagentschap, gaat iets minder ver. Het agentschap oppert nu een autoloze zondag in grote steden om de vraag naar Russische olie in te perken en zo prijsstijgingen te dempen. Plus nog eens negen andere plannen zoals verlaging van de maximumsnelheid, thuiswerken, goedkoper openbaar vervoer en carpoolen. Als alle aangesloten landen dat invoeren, dan zou na vier maanden de vraag naar olie met 2,7 miljoen vaten dalen, dat staat ongeveer gelijk aan het dagelijkse verbruik van alle auto's in China.
Volgens Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid aan de TU Delft, zou een autoloze zondag in grote steden effect hebben. "Zeker als het om een langere periode gaat. Een paar zondagen zetten geen zoden aan de dijk, maar over een langere periode wel." Hij snapt dat de IEA pleit voor voor de grote steden en niet overal in het land. "Daar zijn de effecten het grootst en zijn er goede vervoersalternatieven. Neem steden als Parijs of Londen, dat merk je wel." Niet alleen om Rusland de pas af te snijden, maar het belang zou groter kunnen zijn met het oog op de klimaatdoelstellingen, vindt Van Wee, net als de IEA. "Er zijn steden in Latijns-Amerika waar ze het hebben ingevoerd zonder dat er een aanleiding voor was, puur omdat het fijn is om in schone lucht te recreëren. Bovendien is het nu een goed moment om het te doen. Zei Churchill niet: never waste a good crisis?" Dat denkt Wim de Vries ook, hoogleraar milieusysteemanalyse aan de Wageningen University. "Het kan de plannen versnellen die toch al nodig zijn om de klimaatverandering tegen te gaan. En het maakt Europa geopolitiek minder afhankelijk van onder andere Rusland."
Toch zal er vast weerstand ontstaan, verwacht Van Wee. "Toevallig ben ik net bezig met een groot onderzoek naar de invoering van pijnlijke maatregelen zoals rekening rijden. Daaruit blijkt de weerstand vooraf veel groter dan na de invoering."
Hoe zou een autoloze zondag vallen bij autobezitters? Van Wee denkt dat de invoering valt of staat bij goede communicatie. "De aanleiding moet echt duidelijk zijn. Het scheelt dat er in dit conflict een heldere bad guy is." Van Wee wijst op de campagne in de Tweede Wereldoorlog 'When you ride ALONE you ride with Hitler!' Die campagne uit 1943 was ook bedoeld om brandstof te besparen in oorlogstijd. Carpoolen is ook een van de tien ideeën die is gelanceerd door de IEA. Toch heeft dat nauwelijks zin, zo blijkt uit onderzoek, weet Van Wee. "Dat is weinig populair, er zitten te veel praktische haken en ogen aan en het scheelt niet zo heel veel brandstof."
De beste maatregel om snel minder olie te verbruiken is de verlaging van de maximumsnelheid, denkt Van Wee, zoals de IEA trouwens ook voorstelt. "Dat scheelt enorm in het brandstofverbruik. Zeker als je de maximumsnelheid ook verlaagt binnen de bebouwde kom naar dertig kilometer per uur." De IEA heeft het over een verlaging van tien kilometer per uur van wat nu mag. Dat varieert nogal: de maximumsnelheid varieert nu van 100 tot 140 kilometer per uur in westerse landen."
De IEA adviseert ook om lopen en fietsen te stimuleren. Van Wee: "In Nederland zal dat effect misschien wat minder groot zijn, omdat onze fietsinfrastructuur al relatief goed is, maar in andere landen kan dat zeker helpen."
Is een autoloze zondag meteen in te voeren als dat nodig is? Ja. Sinds 2001 bestaat de regeling autoloze zondag bij een oliecrisis. Die regeling treedt bij (dreigende) oliecrisis in werking bij besluit van het ministerie van economische zaken, ook al omdat Nederland is aangesloten bij de IEA dat het voorraadbeheer van olie regelt. Vallen elektrische auto's ook onder de autoloze zondag? Ja, volgens de regeling wel. Elektrische auto's uitzonderen zou voor problemen zorgen, denkt Van Wee. "Dat is bijna niet te handhaven. Aan veel auto's zie je van de buitenkant bijna niet of ze elektrisch zijn. En het zou niet goed zijn voor het draagvlak."
Bron: Telegraaf