|
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Datum: Sat 17 September 2022
Door: Martin Visser
Wat als Nederlanders zelf een troonrede houden en vanuit hun eigen ervaringen vertellen over hun problemen met koopkracht, stikstof of asiel? In het drieluik 'Mijn troonrede' richten Nederlanders in aanloop naar Prinsjesdag het woord tot het kabinet. "Waarom zou ik dit werk nog doen als ik iedere dag te horen krijg dat ik een milieuvervuiler ben?" Deel 3: stikstof.
Boer zit klem tussen veranderende regels: 'Vooruitkijken is onder Rutte afgeschaft'
"Ik ben niet zo'n actievoerder", zegt Rudie Freriks. Naar de grote demonstratie in juni in Stroe is hij wel geweest. "Met de trekker." Maar verder heeft de melkveehouder uit Overijsselse Luttenberg, vlak boven Hellendoorn, het actievoeren overgelaten aan zijn collega-boeren. Ondertussen zit hij zich wel te verbijten over het landbouwbeleid in Nederland. "Deze tijd vreet energie. Er is zoveel onzekerheid en onduidelijkheid. Steeds moet ik mezelf weer motiveren. Waarom zou ik dit werk nog doen als ik iedere dag te horen krijg dat ik een milieuvervuiler ben?"
"Ik ben al jaren bezig om stikstof te reduceren in mijn bedrijf met 80 koeien. Ik ben met allerlei projecten bezig geweest. Eerst om de ammoniak te verlagen. Door ander voer te gebruiken dat minder eiwitrijk is. Ik heb er een reductie van ammoniak met 30 procent mee gerealiseerd. Nu ben ik bezig met een project voor minder ammoniak en methaan, dat is een best wel heftig broeikasgas. Met best goede resultaten."
Freriks heeft zelf het idee dat hij goed bezig is. En voor behoud van natuur en milieu wil hij dat ook. Maar soms wordt hij gek van alle regels, zo vertelt de 57-jarige boer. "De term kalenderlandbouw is wel heel erg in zwang geraakt. Op deze datum moet je zaaien, op deze datum mesten, op deze datum moet je dit, op deze dat. Maar ik werk met de natuur, die kun je niet zomaar sturen."
Zijn grootste frustratie is dat hij serieus aan de slag is met terugdringing van stikstof, maar dat hij voor zijn gevoel daarvoor niet beloond wordt. "Al die reducties van slechte gassen die ik realiseer worden niet erkend en ook niet juridisch geborgd." Freriks heeft het gevoel dat hij vecht tegen de bierkaai, dat hij strijdt tegen een bewegend doel. "Neem nou de recente uitspraak van de Raad van State dat emissiearme stallen toch niet goed zijn. Zo blijf je natuurlijk bezig."
"Lange tijd hoefde ik geen natuurbeschermingsvergunning te hebben. Daarvoor was mijn uitstoot te laag. Plots bepaalt de Raad van State drie jaar geleden ineens dat ik toch zo'n vergunning moet hebben. Maar die heb ik niet. En het lukt me ook niet om die te krijgen, ik werk nu eigenlijk illegaal." Freriks vertelt dat hij twee jaar geleden in een oeverloze procedure bij de provincie terechtkwam voor zo'n vergunning. "Daarbij wilde ik de ammoniak-uitstoot van de varkens die ik eerst had omruilen voor die van mijn koeien. Dat mocht altijd, maar ineens mocht dat niet meer. En nu voldoe ik niet aan de regels, die steeds maar weer veranderen." Daar zit hij dan: "Juridisch is het een chaos", is zijn conclusie. "Ik zit behoorlijk klem. En je weet niet welke regel er morgen weer komt", zegt de boer uit Luttenberg. "We zitten echt in een juridische toestand waarbij de rechter de regels bepaalt omdat de overheid steeds maar niks doet." Die inmenging van de rechter zit hem dwars. "Als je twee, drie jaar geleden hebt geïnvesteerd in zo'n emissie-arme stal en de rechter zet daar een streep doorheen, wat moet je dan? Die investering had zich in vijftien jaar terug moeten verdienen, dan is er geen geld voor een nieuwe stal."
Het strenge stikstofbeleid van het kabinet heeft de landbouw op slot gezet, meent Freriks. "Geen enkele bank wil nu nog geld lenen voor investeringen van boeren. Ik snap dat wel, want de onzekerheid is nu veel te groot." Ook hij is zich rot geschrokken van dat beruchte kaartje dat het kabinet presenteerde. "Ik zag dat ik 47 procent ammoniak moest reduceren. Daarvan heb ik er al 40 gerealiseerd, maar ja, dat zal wel weer niet onderkend worden. Nu is dat kaartje van tafel, maar het duikt vast wel weer een keer op."
Van het kabinet verwacht hij op Prinsjesdag een duidelijk verhaal voor de toekomst: "Eerst moet er rust komen in de sector. En denkt dan als overheid eens na hoe Nederland er in 2035 uit moet zien. Wat is daarin de rol van het platteland en daarin die van de landbouw? Waar verdienen we straks ons geld mee, wie gaat ons voedsel produceren? Daar hebben we in Nederland helemaal geen idee van. Vooruitkijken is onder premier Rutte afgeschaft, men holt van incident naar incident."
Zijn 22-jarige zoon Bart zou graag het boerenbedrijf overnemen. "Ik ben derde generatie boer. Mijn zoon zit nu op de hogere landbouwschool en wil het bedrijf overnemen. Maar met de huidige onzekerheid gaat dat niet. Zonder vergunning al helemaal niet, want de bank zal dit nooit voor hem willen financieren."
Is dit dan het einde van het bedrijf? "Boer zijn is niet gewoon een baan, dit zit in mijn dna, dit is mijn identiteit. Natuurlijk weet ik wel dat er geen recht is om boer te zijn en te blijven. Maar als ik er niet in slaag om dit bedrijf over te doen aan de vierde generatie, dan heb ik het gevoel dat ik faal."
Bron: Telegraaf