|
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Datum: Thu 13 October 2022
Door: Valentijn Bartels en Leon Brandsema
Amsterdam - Nu asieldwang dreigt, rijst de vraag of de VVD wél een keer z'n poot stijf houdt of weer zwicht onder druk van de coalitiegenoten. De druk op de fractie vanuit de partij is flink toegenomen; veel nadrukkelijker klinkt nu de oproep van leden om niet klakkeloos achter het kabinet aan te hobbelen. De asieldeal lijkt uit te draaien op een lakmoesproef.
Ook staakte de VVD - van oudsher toch de 'autopartij' genoemd - het verzet tegen het rekeningrijden.
"We gaan heus niet voor politiek wisselgeld het regeerakkoord openbreken en toch weer over tot een pardonregeling", roept toenmalig VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff kordaat in 2019. Enkele dagen later wordt het regeerakkoord opengebroken voor een nieuwe pardonregeling: in ruil voor wisselgeld.
Het tekent de manier waarop de VVD al jaren omgaat met 'een nieuwe politieke realiteit' waarin principes moeiteloos overboord worden gegooid, zeker als het gaat om asielbeleid. Opvallend is hoe de VVD ondanks aanvankelijk stoere taal te verkondigen, telkens door de knieën gaat als puntje bij paaltje komt.
Zo bijt de VVD wel vaker in het stof: bijvoorbeeld bij de aanpak van mensensmokkel en het oppikken van migranten door het schip Sea Watch. Pittige plannen van de liberalen worden inclusief strafmaat van tafel geveegd nadat vooral D66 en CU van zich af blazen.
Het akkoord in de vorige coalitie over de opvang van honderd migranten uit het Griekse kamp Moria is nog zo'n politieke knieval van de liberale fractie. De VVD heeft zich steeds verzet tegen opvang van asielzoekers uit Moria, maar ziet zich in 2020 geconfronteerd met drie coalitiepartners (D66, CDA en CU) die toch in beweging willen komen. Nadat de druk is opgevoerd, buigen de liberalen weer voor politiek wisselgeld.
Het zet de ferme taal die VVD-Kamerlid Ruben Brekelmans nu over opvangdwang uitslaat in een ander daglicht. Brekelmans beweert dat gemeenten zelf moeten bepalen of ze asielzoekers willen opvangen. Volgens Haagse bronnen is het plan nu om enerzijds alle gemeenten een aantal asielmigranten verplicht te laten opvangen, en als er dan nog extra plaatsen nodig zijn hen te verleiden met een geldbonus.
Nu de druk van D66, CDA en CU toeneemt om gemeenten te dwingen, denken bezorgde VVD'ers ongetwijfeld terug aan eerdere knievallen. Niet voor niks klinkt middels #steunruben een oproep op sociale media aan de VVD-fractie om de rug nu een keer wél recht te houden.
Want op de liberale begraafplaats liggen na twaalf jaar meeregeren al talloze stokpaardjes diep onder de zoden. Deze week wees uitgerekend Coen Teulings, econoom van PvdA-huize, erop dat het kabinet zo sterk nivelleert dat werken amper nog loont. De VVD verkwanselde eerder al de hypotheekrenteaftrek, staakte het verzet tegen rekeningrijden en zag het aantal ambtenaren alleen maar groeien ondanks de wens van een kleine overheid.
Waar de achterban van de partij het uitvallen van de klassieke liberale veren jarenlang geruisloos slikte omdat de partij toch ruimschoots de grootste bleef, is die passieve houding nu voorbij. VVD-leden zijn kritischer dan ooit. Op gedwongen asielopvang in Tubbergen onder leiding van VVD-staatssecretaris Van der Burg klinkt felle kritiek. Ook het stikstofbeleid van de eigen minister Christianne van der Wal werd gekraakt door een meerderheid van de leden.
De nieuwe koers uit zich ook in een andere personele invulling van de partijtop. Eric Wetzels heeft onlangs met grote cijfers Onno Hoes verslagen in de strijd om het voorzitterschap van de VVD. De uitkomst is een tik op de vingers van de zittende partijtop, omdat voor het eerst ooit VVD-leden zich niet achter de bestuurskandidaat hebben geschaard. Wetzels wil leden meer zeggenschap geven en voorkomen dat de VVD een klapmachine wordt tijdens partijcongressen.
De kritiek uit de achterban lijkt inmiddels door te druppelen in de Tweede Kamer. Daar proberen Kamerleden de laatste tijd de liberale fractie wat meer kleur op de wangen te geven. Brekelmans doet dat met zijn verzet tegen de asieldwang. Het financiële Kamerlid Eelco Heinen verzette zich vorige week tegen het nivellerend beleid van zijn eigen coalitie. Dat is volgens hem 'zo doorgeschoten dat het voor de middengroepen niet meer loont' om meer te werken. En Kamerlid en campagneleider Thierry Aartsen greep deze week het nieuws over de Utrechtse statushouders die hun baan hadden opgezegd gretig aan.
De vraag is alleen of het blijft bij de grote woorden. Volgens VVD-lid Paul Slettenhaar aanjager van kritiek op asielbeleid van het kabinet tijdens een VVD-bijeenkomst in Driebergen moet de Tweede Kamerfractie van de VVD juist nu z'n poot stijf houden. En zeker in het geweer komen tegen opvangdwang waar D66, CDA, CU en zelfs de eigen staatssecretaris op aansturen. "De geloofwaardigheid van de partij staat op het spel."
Bron: Telegraaf