De Kilometer Heffing |
Thu 13-Aug-26 21:29:03 |
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Datum: Sat 29 October 2022
Door: Chris Broesder
Het is al jaren onderwerp van gesprek in kroegen en op feestjes: techreuzen als Google en Meta die je afluisteren via je telefoon of je slimme speaker. Vrijwel iedereen kent of heeft wel een verhaal waarbij het over een heel specifiek onderwerp gaat, waarna er subiet een advertentie verschijnt op mobiel of laptop. Worden we zonder het te weten afgeluisterd? Of is er een logische verklaring te vinden?
Dit onderwerp zo nu en dan laten vallen op de redactie en privégelegenheden levert talloze opmerkelijke voorbeelden van vermeend afluisteren op. Een collega sprak als test met een vriendin over kalknagels, waarna ze er prompt advertenties over geserveerd kreeg. Een ander sprak over een zeer specifieke cruise en kreeg er reclame van te zien. Beide zonder iets erover op te zoeken.
Het is moeilijk te geloven dat dit soort dingen puur toeval zijn. Er zijn op YouTube en elders op internet dan ook veel voorbeelden te vinden die dit fenomeen testen. De resultaten lopen nogal uiteen. De een krijgt geen reclame over de besproken onderwerpen waar ze het naar eigen zeggen nog nooit eerder over hebben gehad en de ander ziet binnen een mum van tijd reclame voor een of ander AirBNB'tje bij Disneyland, dat ze nét bespraken.
Beveiligingsbedrijf Wandera nam daarom een tijdje geleden de proef op de som en bedacht een goed in elkaar gezet experiment. De onderzoekers legden een Android en een Apple-smartphone in een stille kamer en gelijke varianten in een andere kamer, waarin ze dertig minuten lang reclames voor honden- en kattenvoer afspeelden. Op de telefoons stonden apps als Facebook, Instagram, Chrome, SnapChat, YouTube en Amazon geïnstalleerd, zonder dat ze de rechten van apps beperkten, zoals toegang tot de microfoon. Ze konden geen bewijs vinden voor het afluisteren. Bij het meten van de verzonden data bleek bovendien dat de telefoons zo weinig data verstuurden, dat het geen audio kon zijn. Ook waren er geen significante verschillen in accuverbruik tussen de telefoons in de stille kamer en de kamer waar audio werd afgespeeld. Tenzij de gesprekken dus al op de smartphone omgezet zouden worden naar tekst, luisterden de telefoons ze niet af. En als ze het op het apparaat zelf zouden doen, zou dat te zien zijn aan de activiteit van de processor.
Maar hoe zijn al die frappante verhalen dan te verklaren? We vroegen het allereerst aan Google. "De advertenties kunnen afhankelijk zijn van specifieke demografische gegevens waar op getarget wordt, zoals een bepaalde leeftijd. Zelfs het tijdstip van de dag kan bepalen welke advertentie een persoon ziet. Daarnaast: een adverteerder die bijvoorbeeld waterflessen verkoopt, kan vragen of zijn advertentie weergegeven wordt bij video's of sites over wandelen of kamperen", volgens een woordvoerder.
Google beweert dus dat er factoren zijn die mensen zich wellicht niet realiseren en ontkent daarnaast dat er "omgevingsgeluid van welk apparaat dan ook wordt gebruikt om advertenties te targeten."
Facebook-moederbedrijf Meta reageert op een soortgelijke manier. "Facebook gebruikt de microfoon van je telefoon niet om adverteerders te informeren of om te veranderen wat je ziet in jouw nieuwsoverzicht. We tonen advertenties op basis van de interesses en andere profielinformatie van mensen, niet waar je hardop over praat", aldus een woordvoerder.
Toch verklaart dat ook niet alle voorbeelden die we gehoord hebben. "Ik heb dit een keer getest met een vriend. Niks opgezocht online, alleen een tijdje over gepraat en heel vaak laten vallen dat ik echt aan een nieuwe wasmachine toe was. En ja hoor! Overal advertenties. Soms verschijnt er zelfs eentje als ik alleen al ergens aan dénk. Maar goed, dat zal dan wel aan mijn onoriginele gedachten liggen?", vertelde een vriendin.
Zo'n voorval is lastig te verklaren, hoewel het Baader-Meinhof-fenomeen een mogelijkheid is. Daarbij let je als mens onbewust op onderwerpen waar je het bijvoorbeeld over gehad hebt. Dat kunnen dingen zijn die je anders nooit zouden zijn opgevallen.
Vermoedelijk is het algoritme echter in veel gevallen slechts gewiekster dan mensen zich bedenken. Waarschijnlijk hoéven Google en Meta ons niet af te luisteren om ons zeer gerichte reclame voor te schotelen. Door slimme algoritmes toe te passen worden alle data die van een persoon beschikbaar zijn ingezet om een profiel te maken. Dat profiel wordt naast dat van andere mensen gelegd en er wordt voorspeld wat je mogelijk interessant vindt. Dat klopt vaker dan je wellicht zou denken. Mensen denken immers graag dat ze unieker zijn dan ze in werkelijkheid vaak zijn. Dit gaat al een stuk verder dan iemand die een kampeervideo bekijkt een waterflesadvertentie voorschotelen.
Toch is een onderwerp soms wellicht daadwerkelijk te specifiek. Het kan echter zo zijn dat wanneer je het met iemand over een onderwerp hebt gehad, deze persoon er later iets over opzoekt. Door alleen al locatiedata te vergelijken, weten de techreuzen dat je samen was met die persoon en krijg jij ook de betreffende reclame als een ander ergens op zoekt. Daarvoor hoef je niet eens op hetzelfde wifinetwerk te zitten. En dan zijn er in werkelijkheid natuurlijk nog veel meer datapunten dan locatie. Op basis van je leeftijd, geslacht, woonplaats en levensstijl kan erg accuraat bepaald worden welke advertenties relevant zijn, al zie je zelf niet in waarom.
Techreuzen zouden bovendien een enorm risico nemen als ze ons toch afluisteren. Want het is technisch gezien misschien ingewikkeld, maar zeker niet onmogelijk om te zien dat er afgeluisterd wordt. Als een beveiligingsonderzoeker bewijs daarvan zou publiceren, zou een techreus gigantische schade oplopen. De lullige werkelijkheid is waarschijnlijk dan ook dat de algoritmes veelal vernuftiger zijn dan we ons doorgaans voorstellen.
Wanneer je een app toestemming geeft, kun je in theorie afgeluisterd worden. Bonafide apps doen dat alleen wanneer ze dat melden, maar er zijn in het verleden ook apps geweest die het wat minder nauw namen. Als je een app niet vertrouwt, kun je natuurlijk altijd de microfoonrechten intrekken.
Bij Android ga je daarvoor in de instellingen naar 'apps' en tik je op 'machtigingen'. Daar tik je op 'microfoon' en trek je eventueel de machtiging in. Bij Apples iOS ga je in instellingen naar 'privacy en beveiliging' en tik je op 'microfoon'. Je kunt dan per app de schakelaar uitzetten.
Een tip om te zorgen dat Google niet voor altijd alles van je onthoudt, is door bij Googlediensten de optie 'automatisch verwijderen' in te stellen.
Bron: Telegraaf