De Kilometer Heffing

Thu 11-Jun-26
17:37:24

Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).


Digitale Europese identiteit een stap dichterbij: moeten we ons zorgen maken?

Datum: Wed 07 December 2022

Door: Alexander Bakker en Koen van Eijk

Brussel wil dat alle Nederlanders in de toekomst een 'Europese digitale identiteit' kunnen krijgen. Met zo'n eID kunnen inwoners zich straks met hun smartphone in het hele landenblok identificeren. Dat klinkt allemaal mooi, maar deskundigen en Nederlandse politici zijn uiterst kritisch. Toch heeft staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Digitalisering) tegen de wens van de Tweede Kamer dinsdag ingestemd met een volgende stap.

Staatssecretaris Van Huffelen stemt in met verdere ontwikkeling eID

Helemaal onbekend met het fenomeen digitale identiteit zijn we in Nederland niet. Om in te loggen bij de Belastingdienst of de gemeente kunnen Nederlanders al de DigiD-app gebruiken. Brussel wil met zo'n Europese variant zorgen dat inwoners en bedrijven zich in de hele EU kunnen identificeren bij overheden én bedrijven.

Bijvoorbeeld wanneer om een paspoort wordt gevraagd bij een hotelbalie of als iemand wil inloggen op een internetplatform. Daar is nu vaak nog een Amerikaans Facebook- of Google-account voor nodig, waarbij data kunnen worden verkocht of worden gebruikt voor reclame.

De eID komt, als het aan Brussel ligt, in een soort 'digitale portemonnee' (e-wallet) waar mensen zelf nog meer zaken in kunnen stoppen: bijvoorbeeld medische gegevens, diploma's of het rijbewijs. De werking van zo'n app lijkt op de QR-code van het Europees corona-reispaspoort.

Veel mensen maken zich om die reden zorgen: moeten we ons straks overal digitaal identificeren? Universitair hoofddocent digitale veiligheid Jaap-Henk Hoepman ziet in 'over-identificatie' een gevaar. Niet voor elke handeling is het nodig om je hele hebben en houwen te tonen, aldus Hoepman. "Als je bijvoorbeeld een verzekering aanvraagt, is het niet nodig je hoogst genoten opleiding te vermelden. Wat niet nodig is te vermelden, hoeft niemand te weten te komen."

Concertkaartje

Vergelijk het met het bestellen van een kaartje voor een concert. Hoepman: "Vaak krijg je naast de vraag om je e-mail, waar het kaartje heen moet, ook de vraag je telefoonnummer te geven. Ik vul altijd een willekeurig nummer in, maar 'liegen' kan dan niet meer. Al je gegevens zitten in de e-wallet. Het tegengaan van over-identificatie kan technisch afgedwongen worden en wat mij betreft is dat noodzakelijk voor de bescherming van de privacy."

Ook onderzoeker Tom Demeyer van technologie-onderzoeksbureau Waag waakt voor 'overvraging'. "Dat moet wettelijk ingeperkt worden. Ik spreek liever van autoriseren dan van identificeren. Bij identificeren geef je je hele levenswandel, bij autoriseren slechts een deeltje daarvan. Een dienst wil weten of ik in Amsterdam woon? Dan kan dát uit de wallet worden gehaald en niet meer."

Black box

Nederland is kritisch over de plannen. Staatssecretaris Alexandra van Huffelen wil bijvoorbeeld dat de techniek volledig transparant is. Als private partijen zich gaan bemoeien met de ontwikkeling van een ID-app, bestaat de vrees voor een 'black box' waarin gevoelige privégegevens terechtkomen. Demeyer: "De ontwikkeling moet transparant en open, dus geen gesloten systemen. Geen compromissen daarover!"

In lijn met de wens van de Tweede Kamer willen de EU-lidstaten geen verplicht Europees burgerservicenummer, maar bij de uitrol van de e-wallet mogen landen zelf weten of het 'open source' gaat worden. Een meerderheid van de Kamer heeft nog zorgen over de opslag van data en de betrouwbaarheid van technologieën en heeft het kabinet opgeroepen om niet in te stemmen met een volgende stap.

Deze wens heeft Van Huffelen naast zich neergelegd. Nederland stemde dinsdag voor de gezamenlijke inzet voor de onderhandelingen met het Europees Parlement volgend jaar. "Ik vind het belangrijk dat het er komt, om te zorgen dat burgers zelf de regie houden in de digitale wereld. Alle lidstaten hebben 'ja' gezegd, daarom is het belangrijk dat wij niet in ons eentje 'nee' zeggen. Dan spelen we geen rol meer bij de verdere onderhandelingen. We moeten blijven meepraten, ook zonder onze stem zou dit worden aangenomen", benadrukt de D66-bewindsvrouw.

Noodzaak

Opvallend is dat veel lidstaten hameren op de noodzaak van een alternatief voor de eID, ook Van Huffelen wil niemand verplichten. Hoepman is daar kritisch over: "Ze vinden dat er altijd een alternatief moet zijn, maar het is volstrekt onduidelijk hoe dat geregeld gaat worden. Het moet niet zo zijn dat je zonder smartphone plotseling ergens niet aan kunt meedoen. De dwang om dan toch maar die app te nemen moet ontbreken. Daar is niets over op papier gezet."

Staatssecretaris Van Huffelen wil dat voor Nederland alsnog per wet regelen: "Bij de meest belangrijke diensten, zoals banken, moet er altijd een alternatief zijn. Maar ik wil niet iedere ondernemer met een webshop dwingen om met een offline variant te komen." De eID moet uiterlijk in 2025 in het hele landenblok werken.

Bron: Telegraaf


Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).