De Kilometer Heffing |
Thu 13-Aug-26 23:20:45 |
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Datum: Sat 06 May 2023
Door: Remco Slump en Sophie van den Berg
Amsterdam - Met de fiets en het openbaar vervoer kom je een heel eind, maar zonder auto is het leven een stuk lastiger. En dat is voor mensen met een kleinere beurs slecht nieuws. Nieuwe auto's zijn voor hen niet te betalen helemaal als ze vanaf 2035 volledig elektrisch moeten zijn en gebruikte exemplaren waren nog nooit zo duur. Wordt autorijden voor veel Nederlanders onbereikbaar?
Vorig jaar werden in Nederland 312.129 nieuwe auto's geregistreerd, waarvan iets meer dan de helft zakelijk wordt gereden. De tweedehandsmarkt is traditiegetrouw veel groter, met zo'n 1,2 miljoen verkochte occasions in 2022. Logisch. Nieuwe auto's zijn de afgelopen jaren een stuk duurder geworden. Voor een compacte Toyota Aygo betaalde je in 2010 net geen 8300 euro. Voor het huidige model, de Aygo X, ben je sowieso 18.595 euro kwijt. Een stijging van meer dan 10.000 euro.
Komt de betaalbare nieuwe auto ooit terug? Het lijkt er niet op. Fabrikanten schrappen hun meest compacte modellen omdat de winstmarges erop te klein zijn geworden. Dat komt onder meer door de enorme investeringen die nodig zijn om aan de steeds strengere veiligheidseisen en emissieregels te kunnen voldoen. Ook het feit dat veel moderne auto's hybridetechniek of zelfs een elektrische aandrijflijn aan boord hebben, helpt niet.
In 2035 wordt de verkoop van nieuwe brandstofauto's in Europa verboden. Alle nieuwe auto's moeten vanaf dat moment een CO2-uitstoot van nul hebben, wat erop neerkomt dat de showrooms vooral vol zullen staan met elektrische auto's. Momenteel worden die in Nederland flink gesubsidieerd. Zakelijk rijders betalen minder bijtelling, EV's zijn vrijgesteld van wegenbelasting en voor particuliere kopers is een subsidie van 2950 euro beschikbaar (2000 euro bij de aanschaf van een gebruikte auto). Maar die voordelen houden op in 2025.
Ondertussen doet de overheid nog een duit in het zakje: de accijns gaat met een paar cent omhoog door de verplichte bijmenging van biobrandstof. Ook staat in de nieuwste klimaatplannen van het kabinet dat de aanschafbelasting op nieuwe auto's zo'n 200 euro omhoog gaat. Wel komt er subsidie op tweedehands elektrische auto's. Maar de autobranche denkt dat óók met die subsidie elektrische auto's voor Jan Modaal onbetaalbaar blijven.
Er verschijnen weliswaar steeds meer 'betaalbare' elektrische auto's op de markt, maar ook die zijn nog veel te prijzig voor de gemiddelde Nederlander. Een alternatief zou de tweedehandsmarkt zijn, maar de goedkope batterijmodellen die daarop worden aangeboden zijn auto's van tien jaar oud, zoals de Mitsubishi i-MiEV, de eerste generatie Nissan Leaf, en de oorspronkelijke Renault Zoe, met verouderde techniek en een te kleine actieradius.
De meeste particulieren met weinig budget zullen voor een gebruikte benzineauto kiezen. En die markt staat zowat op ontploffen. Uit cijfers van occasionsite AutoScout24 blijkt namelijk dat de gemiddelde vraagprijs van een gebruikte auto momenteel boven de 25.000 euro ligt, een absoluut record. Hoe dat komt? De vraag naar occasions is nog nooit zo hoog geweest en het aanbod valt tegen, aldus Paul de Waal van de brancheorganisatie Bovag. "Er is een groot tekort aan tweedehands auto's", legt hij uit. "Daar is een aantal redenen voor. Ten eerste is de verkoop van nieuwe auto's al jaren laag. Dat betekent dat er dus ook minder auto's doorstromen naar de tweedehandsmarkt. Ik schat dat we ieder jaar zo'n 100.000 occasions tekortkomen. Ten tweede hebben veel Nederlanders in coronatijd een goedkope gebruikte auto gekocht om maar niet afhankelijk te hoeven zijn van het ov. En die verkopen ze niet zomaar weer."
De ANWB zegt zich zorgen te maken om de betaalbaarheid van occasions. "Het gemiddelde ANWB-lid heeft een auto van tien jaar oud", vertelt automotive-expert Harm Zeven. "Als we naar de prijsontwikkeling van zo'n auto kijken, dan zien we dat die harder stijgt dan de inflatie. In 2013 kostte een gebruikte Renault Clio van tien jaar oud, met 100.000 kilometer op de teller, ongeveer 3000 euro. Als we dat corrigeren voor de inflatie zou dat nu 4000 euro moeten zijn. In werkelijkheid is het zo'n 6000 euro."
Paul de Waal van de Bovag verwacht dat de piek wel zo'n beetje is bereikt. "Er zijn veel occasions uit het buitenland gehaald om de tekorten aan te vullen", zegt hij. Toch blijven die tekorten groot, geeft De Waal toe: "Er zijn met name niet genoeg betaalbare benzineauto's." Een probleem dat over een paar jaar mogelijk nog groter wordt, aangezien steeds meer autofabrikanten hun kleinste modellen uit het leveringsprogramma halen.
"Voor onze leden is dat niet positief", denkt ook Luuk Brink, voorzitter van de Stichting EAC, een consumentenorganisatie voor particuliere automobilisten. "Ons doel is om autorijden betaalbaar te houden", licht hij toe, "maar deze ontwikkelingen maken dat erg lastig."
Maar wat moet er dan gebeuren? De ANWB pleit ervoor om de accijns op brandstof niet te verhogen. Vorig jaar april verlaagde de overheid die belasting om de op dat moment torenhoge benzine- en dieselprijzen te compenseren. Die tijdelijke verlaging wordt per 1 juli stopgezet, waardoor een liter benzine bijna 14 cent duurder wordt en de dieselprijs met zo'n 10 cent omhoog gaat. Op 1 januari 2024 volgt weer een verhoging van de accijns. Uit een enquête onder 2200 lezers van de ANWB Kampioen blijkt dat voor 37 procent het tanken een aanslag is op het maandelijkse budget. Ruim een derde van de respondenten geeft aan dat de aanschaf van een andere auto, nieuw of gebruikt, te duur is. Wat de overheid daaraan kan doen? Minder belasting heffen op brandstof of de aanschaf van een nieuwe auto, denkt 70 procent van de ondervraagden.
Luuk Brink van de Stichting EAC vindt dat de auto niet als heilige koe gezien moet worden. "Het klinkt misschien verrassend uit mijn mond, maar als vervoer beter geregeld kan worden, dan ben ik daar voor." Hij doelt onder meer op deelauto's, zoals die van GreenWheels en Share Now, het openbaar vervoer en andere vormen van mobiliteit. "Verandering is moeilijk", erkent Brink. "Mensen zijn immers gewend om altijd maar de auto te kunnen pakken."
Een complicerende factor is dat het ov lijkt te verschralen. Uit een rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving blijkt dat de bereikbaarheid enorm verschilt per regio en op het platteland soms ronduit slecht is. Daar moeten we de overheid op aankijken, vindt Brink. "Want de tijd is mogelijk straks voorbij dat iedereen nog auto kan blijven rijden."
Lianne Noorland (52) draait als conducteur bij NS extra nachtdiensten om haar gezin te onderhouden. 's Nachts moet ze alleen naar huis. "Op de fiets voel ik mij echt niet veilig", vertelt ze. Een nieuwe auto zit er voor haar niet in. Ze moet het doen met haar BMW van 23 jaar oud. "Ik heb absoluut geen geld voor een elektrische auto, ik kan door de inflatie niet eens naar het buitenland met mijn gezin. Zonder auto kan ik geen nachtdiensten draaien. Hoe ga ik dan mijn kinderen onderhouden?"
De 74-jarige Armand de Coene woont in het meest zuidelijke plekje van Zeeuws-Vlaanderen en rijdt een Honda Jazz Hybrid uit 2011. Hij durft niet te denken aan de toekomst. "In mijn dorp komt niet eens een bus langs. Je hebt hier gewoon een eigen auto nodig." Geld voor een peperdure stekkerauto heeft hij niet. "Ik ben bang dat ik noodgedwongen moet verhuizen. Dat is toch te gek voor woorden?"
Iemand die zich ook erg boos maakt over de nieuwe regels is de 53-jarige Roeland van Zoelen. "Ik wil en kan helemaal geen geld vrijmaken voor een dure elektrische auto. Ik rijd een oude benzinewagen van 2500 euro en daar hoop ik nog lang gebruik van te maken." Van Zoelen woont in een dorp vlak bij Enschede en voelt zich vergeten door de overheid. "Ze kijken naar de mensen in de stad die een treinstation in de buurt hebben, maar met mensen in een afgelegen dorp wordt geen rekening gehouden."
Hij is zzp'er en afhankelijk van zijn auto om de klanten te bezoeken. "Openbaar vervoer is geen optie, want van klant tot klant is er bijna nooit een goede verbinding met de bus. Zonder auto kan ik mijn werk niet meer doen. Hoe de toekomst er dan gaat uitzien, durf ik niet te zeggen."
Geld voor een elektrische auto heeft ook Anja van der Mijden niet. Door zenuwproblemen heeft ze veel zorg nodig, waardoor ze veel kilometers maakt. "Ik moet dagelijks van de fysiotherapeut naar oefentherapie enzovoorts, dit is niet te doen met het ov. Ook heb ik een uitkering doordat ik niet meer kan werken. Hoe ga ik daar een nieuwe auto van kopen?"
Van der Mijden rijdt momenteel een Volvo uit 2010. Deze is speciaal aangeschaft voor de caravan waarmee ze jaarlijks op vakantie gaat. "Zonder caravan kan ik niet weg. Dan is alles veel te duur. Met een elektrische auto kan ik deze niet meenemen. Betekent dit dus dat ik niet meer op vakantie kan? Dat zou heel erg zijn."
Bron: Telegraaf