|
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Datum: Sat 03 June 2023
Door: Vian Schouten en Gijsbert Termaat
De auto blijft onmisbaar voor de werkende Nederlander. Denk aan zorgmedewerkers, bouwvakkers, beveiligers of personeel dat nachtdiensten draait en vaak buiten de Randstad woont. Daarbij zijn veel bedrijven niet of nauwelijks bereikbaar met openbaar vervoer, signaleren ook werkgevers. De voorgenomen invoering van rekeningrijden, die volgens berekeningen van vakbond CNV autorijders honderden euro's extra per maand kan kosten, hangt daarom als een donderwolk boven werkend Nederland.
"Opgeteld gaat het om zeer grote groepen mensen die in enige mate afhankelijk zijn van de auto, al kunnen we niet zeggen hoe groot die groep precies is", laten werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland weten. "Feit is in elk geval dat de auto voor werkenden nog steeds het voornaamste vervoermiddel is."
Volgens voorzitter Jan van Delft van de Vereniging Zakelijke Rijders (VZR) telt Nederland 5,3 miljoen werkenden die hun auto op dagelijkse basis nodig hebben voor hun werk, of om naar hun werk te gaan. "Voor twee derde van hen is er helemaal geen alternatief", zegt hij. "Wanneer je in een randgemeente woont, met minder mogelijkheden wat betreft openbaar vervoer, dan heb je die auto gewoon nodig. Er moeten heel wat alternatieven worden ontwikkeld wil je de Nederlander uit zijn auto krijgen."
Toch lijkt autorijden voor talloze Nederlanders stukken duurder te worden. Het kabinet haalt het plan om een vorm van rekeningrijden in te voeren weer uit de kast om een gat in de begroting te dichten én om de CO2-uitstoot terug te dringen. Minister Harbers (Infrastructuur) en staatssecretaris Van Rij (Financiën) willen nog voor het zomerreces de wet presenteren die rekeningrijden moet invoeren. Dat treedt dan in werking vanaf 2030. De maatregel staat in het regeerakkoord en wordt 'betalen naar gebruik' genoemd. De motorrijtuigenbelasting, die afhankelijk is van het gewicht van het voertuig en de brandstof die het verbruikt, verdwijnt dan. De belasting die wordt betaald bij aanschaf van een nieuwe auto (bpm) blijft, net als de accijns op brandstof.
Het kabinet lijkt te gaan kiezen voor een simpele variant, waarbij elke kilometer telt. Waar, wanneer of waarom er wordt gereden maakt niet uit. De werkgeversorganisaties hopen dat het kabinet de opties nog open houdt wat betreft de platte taks.
"De politieke en maatschappelijke inzichten rondom dit thema zijn aan verandering onderhevig, 2030 is nog ver weg", reageren de werkgevers op de plannen. "Het zou jammer zijn als nu voor een uitvoeringsvariant wordt gekozen die het onmogelijk maakt om in de toekomst in te spelen op veranderende opvattingen."
CNV waarschuwde vorige week al dat werknemers op extra kosten worden gejaagd: die kunnen zomaar oplopen tot ruim 400 euro per maand. De vakbond pleit ervoor om de (onbelaste) kilometervergoeding te verhogen die werkgevers aan hun personeel uitkeren.
De werkgeversorganisaties zijn wel voorstander van een systeem van betalen naar gebruik in plaats van naar bezit. "Dat stimuleert het verminderen van fossiele kilometers beter", aldus een woordvoerster van VNO-NCW en MKB-Nederland. "Het moet wel voor iedereen te dragen zijn en er moet goed worden gekeken hoe wordt omgegaan met onvermijdbare kilometers die een loodgieter of thuiswerkmedewerker moet rijden." De werkgevers vragen speciale aandacht voor de vele beroepen die tijdens hun werkdag mobiliteit vereisen en voor beroepen met onregelmatige diensten.
"Wij zijn hier mordicus tegen", zegt Van Delft van VZR. "Het heeft geen zin om rekeningrijden in te voeren voor alle Nederlanders, als een soort heilige graal." Vergelijkbare plannen zijn de afgelopen vijfentwintig jaar geopperd maar telkens gesneuveld. "Het werkte toen niet en dat zal het ook nu niet gaan doen. Dit is met een systeem van voorheffingen en het achteraf verklaren van kilometers veel te ingewikkeld. Henk en Ingrid moet je hier niet mee lastigvallen en er is ook geen draagvlak voor."
VZR wil liever het privégebruik belasten van de mensen met een auto van de zaak. Dat gebeurt nu niet en daarom hebben zij geen enkele prikkel om de auto te laten staan. Wanneer rekeningrijden op deze manier wordt ingevoerd, hebben ze die nog steeds niet. "De baas pakt dan alle kosten op. Maak de fiscale bijtelling variabel en baseer die op de privé gereden kilometers", stelt Van Delft voor.
In 2021 is in opdracht van het ministerie van Infrastructuur onderzoek gedaan naar de effecten van zo'n maatregel. "Dit levert nog meer besparing op van CO2-uitstoot dan heel dat rekeningrijden. De doelgroep blijkt het ook een heel eerlijk systeem te vinden."
Die groep bestaat uit 1,3 miljoen Nederlanders, van wie 700.000 een leaseauto rijden. Volgens de VZR rijden zij op jaarbasis zo'n 33.000 kilometer en een gemiddelde Nederlander 11.000. "Voor die mensen is de auto veel te belangrijk om ze te kwelgeesten. Die is onmisbaar voor bijvoorbeeld een familiebezoek. Daarbij is mobiliteitsarmoede best wel een dingetje."
VNO-NCW en MKB-Nederland benoemen dat betaalbaarheid van mobiliteit een maatschappelijke opgave is en ook van belang voor het draagvlak voor rekeningrijden.
"Ben je daar 94 jaar voor geworden? Om straks nog eens extra te gaan betalen voor iedere kilometer die je voor je plezier rijdt?", zegt Louis Bekker met een bedrukt gezicht. "Allerhande regeltjes en maatregelen ontnemen je de lol om er nog iets van te maken. We hebben altijd kromgelegen en keihard gewerkt en genieten nu van ons pensioen. We hebben het goed hoor en kunnen ons best wel wat veroorloven. Maar het feit dat we op onze oude dag ineens geconfronteerd gaan worden met betalen naar gebruik van je auto is echt van de gekke. Dat hebben we niet verdiend."
Bekker vertelt dat hij nog veel vrijwilligerswerk doet in zijn woonplaats Almere. "Daar ga ik met mijn auto naartoe. En ik ga nog regelmatig met mijn vrouw Jo van 91 jaar een stukje autorijden. Heerlijk door de polder of naar de Veluwe. Ze zit in een rolstoel en komt zo de deur nog uit om van de natuur te kunnen genieten. Ook kunnen we met de auto onze kinderen en kleinkinderen nog bezoeken. Het kan toch niet de bedoeling zijn van het kabinet dat ook voor dit soort uitstapjes extra betaald moet worden."
"We hebben hier in ons dorp geen openbaar vervoer meer. Ik ben dus op de auto aangewezen", aldus Christel Pijpker uit het Drentse dorp Een. "Dat wordt straks alleen maar duurder, en als bonus mag ik bij het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen, waar ik werk, ook nog eens 2,10 euro parkeergeld per dag betalen. Dat terwijl we hier in Drenthe verhoudingsgewijs al meer wegenbelasting in de vorm van provinciale opcenten betalen. In Een ben je zonder auto kansloos. Even een boodschap doen, kinderen naar school brengen, een familiebezoekje... Je kunt bijna niets zonder auto. Voor ons is betalen naar gebruik dan ook een ramp, want we worden hier in het noorden extra de dupe van de maatregel omdat het ov hier niet optimaal geregeld is."
"De auto is alles voor mij. In tegenstelling tot de metro of trein zit je in je eigen omgeving en hoef je je nergens aan te storen. Buiten de files om dan. Maar mijn 'gouden koets' brengt me tenminste van huis naar mijn werk. En van deur tot deur, en dat is onmogelijk met het openbaar vervoer", zegt Stefan Wouter uit Amsterdam. "Als ik met de trein of bus naar Spakenburg zou moeten reizen, waar ik nu werk, dan ben ik het dubbele aan reistijd kwijt. Dan heb je het over anderhalf uur per dag. Ik woon in Amsterdam en daar hebben we ook nog eens een college dat autootje pesten als hobby nummer één heeft. Nog even en je mag de stad niet meer in, waar een parkeerplaats trouwens al een zeldzaamheid is."
"Zonder auto kan ik me geen leven voorstellen", beweert Mieke van Assen uit het Gelderse dorp Angeren. "Ik werk als stewardess/hostess op een cruiseschip en moet op de gekste tijden in de haven zijn. Als er één plek is waar geen ordentelijk en betrouwbaar openbaar vervoer komt, is het daar. De tweede plek is mijn eigen dorp Angeren. Op de tijden dat ik vertrek, rijdt er vanuit mijn dorp nog geen bus. Het is toch schandalig dat in een welvarend land als het onze het openbaar vervoer alleen in de Randstad optimaal lijkt te functioneren. Woon je daar niet, dan is de auto het enige echte alternatief; en als bonus mogen wij straks dan ook nog eens betalen naar gebruik. De automobilist is gewoon een makkelijk slachtoffer en wordt wederom als melkkoe gebruikt."
"Om te kunnen werken ben ik volledig afhankelijk van mijn auto", zegt Arie Quast uit Schagerbrug, Noord-Holland. "Hier in mijn dorp komen ze me echt niet midden in de nacht afzetten hoor. Er rijdt niet eens openbaar vervoer in Schagerbrug. Ja, de belbus, maar die is 's nachts buiten dienst. Dus om in Alkmaar te komen voor mijn baan als chauffeur moet ik wel de auto gebruiken, want fietsen is in het donker op deze wegen ook geen optie. Als ik nachtdienst heb, werk ik van 19.00 tot 04.00 uur en een dagdienst begint om 06.00 uur. De auto is dus onvervangbaar voor mij. Soms denk ik: woonde en werkte ik maar in de Randstad. Dan heb je tenminste een keuze."
Bron: Telegraaf