|
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Datum: Sat 11 November 2023
Door: Niels Rigter
Een warm huis, genoeg geld voor boodschappen en kleding, geen zorgen over de doktersrekening. Dat verstaan Nederlanders onder bestaanszekerheid. Nu die zekerheid wankelt, schrappen we eerder de vakantie dan dat we de thermostaat lager zetten.
De Nederlandse burger is verstandig. Als de geldbuidel slinkt, schrapt hij alles wat neigt naar luxe, zo blijkt uit een representatieve steekproef van De Telegraaf. Zorg eerst maar dat de hypotheek of huur zijn overgemaakt, de boodschappen gedaan, de energierekening en de zorgkosten betaald. Daarna komen: verzekeringen, kleding, de tv- en internetaansluiting en de auto.
Om luxe kleding of verzorgingsproducten bekommert de burger zich veel minder, net als om drank of tabak, een vakantie in het buitenland of een uitje naar bioscoop, theater of restaurant. Dat is terug te zien in de posten waarop Nederlanders het eerst bezuinigen: merkkleding, een reis over de grens, donaties aan een goed doel of het Netflix-abonnement. Deze bezuinigingsposten staan veel hoger in het huishoudboekje dan de thermostaat op maximaal 18 graden, minder licht aan in huis of minder vaak douchen.
Zaken zoals autobezit, uit eten of het kunnen veroorloven van een nieuwe vaatwasser worden niet of nauwelijks genoemd op de vraag wat bestaanszekerheid betekent. Tussen de antwoorden staan evenmin zaken die de burger in staat stellen actief deel te nemen aan de maatschappij. Slechts 3 procent noemt lidmaatschap van een sportclub onderdeel van bestaanszekerheid.
Logisch? "Dat lijkt er wel op", zegt hoogleraar sociaaleconomische geschiedenis Lex Heerma van Voss. Toch komt het niet helemaal overeen met hoe de politiek bestaanszekerheid interpreteert. Dat begon al bij toenmalig minister Marga Klompé van Sociale Zaken toen ze 60 jaar geleden de bijstandswet behandelde. Dat vangnet moest er niet alleen voor zorgen dat mensen niet doodgingen van de honger, het moest ook voldoende zijn voor wekelijks een bosje bloemen op tafel. "De politiek is minder streng dan de burger denkt."
Dat de basale bestaanszekerheid op het spel staat, is de vraag niet, zo laat de Telegraaf-enquête zien. Van de Nederlanders vindt 74 procent het een (zeer) groot probleem dat er in ons land mensen zijn die niet rond kunnen komen. Daarbij gelden de vaste uitgaven als grootste probleem: te weinig geld hebben om huur of hypotheek te kunnen betalen, een fatsoenlijke maaltijd op tafel te kunnen zetten of zorgkosten te kunnen dragen.
Dat is precies wat er nu aan de hand is. Nu veel mensen moeite hebben de kosten voor levensonderhoud op te brengen, raakt dat de kern van ons bestaan, zegt Heerma van Voss.
Openbaar vervoer
Zo heeft ruim een vijfde van de Nederlanders niet altijd of nooit geld voor noodzakelijke kleding zoals een winterjas. Van wie afhankelijk is van het openbaar vervoer, kan 22 procent de kosten ervan niet dragen. Van sportend Nederland kan een vijfde de contributie van de vereniging niet (altijd) opbrengen. Zo'n 20 procent van de ouders heeft geen geld voor schoolspullen voor de kinderen. Zorgkosten zijn voor 13 procent van de Nederlanders een probleem.
"Er zijn 750.000 Nederlandse huishoudens die niet rond kunnen komen", benadrukt Bart Koenen van onderzoeksbureau Kantar, dat de enquête uitvoerde. Het gaat dan om het betalen van de basale levensbehoeften zoals wonen en eten. Zo heeft een vijfde van de werkenden met een modaal inkomen moeite om elke maand de huur te kunnen betalen. Over de vakantie in het buitenland hebben we het dan niet die is sowieso voor 44 procent van de Nederlanders niet weggelegd. Verder kan 38 procent zelden of nooit naar een restaurant of naar de bioscoop (33 procent).
Dat kan als schok komen, zegt armoedeprof Heerma van Voss. "We zijn er de afgelopen honderd jaar aan gewend geraakt dat het steeds beter gaat. Maar we zijn ook steeds meer zaken die niet nodig zijn om te overleven gaan scharen onder de basisbehoeften."
Dat wil zeggen: onder de éigen behoeftes. "Mensen zijn bereid om belasting te betalen zodat een ander niet hoeft te verhongeren, maar niet voor andermans telefoonabonnement."
Dat verschil spreekt ook uit de enquête. In de top vijf van posten waarop mensen in elk geval zelf niet willen bezuinigen, staat het tv- en internetabonnement op de tweede plaats en het telefoonabonnement op plek vijf.
Voor anderen weten we wél wat ze te doen staat. Wie geregeld geld tekortkomt, moet maar stoppen met roken en drinken, vindt 79 procent van de Nederlanders. Ze zouden bovendien geen huisdieren moeten nemen, vindt 59 procent, of niet meer op vakantie moeten (44 procent), terwijl een kleine vakantie volgens de definitie van het kabinet wél bij het bestaansminimum hoort. Zo'n 35 procent van de Nederlanders vindt dat wie geregeld op zwart zaad zit z'n kinderwens beter kan uitstellen. Je zou kunnen zeggen dat daarmee het wankelen van bestaanszekerheid niet alleen de kern treft van het bestaan, maar ook van ons voortbestaan.
Webmaster: Al zeker vanaf 2019 (maar vast ook veel eerder ...) had ik het gevoel dat sommige vaste kosten elk jaar veel hoger geworden zijn. Als ik dan de specificaties van die kosten bestudeerde kwam er steevast uitrollen dat de belasting (percentueel) hoger was geworden. En dan blijkt dat ik het zeker goed gezien had.
Bron: Telegraaf