|
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Datum: Mon 22 January 2024
Door: Pieter van Erven Dorens
Amsterdam - Wat veel automobilisten denken, blijkt te kloppen. Een stijging van de olieprijzen zie je veel eerder terug bij de benzinepomp dan een daling. Volgens een onderzoek kost die prijstruc automobilisten meerdere centen per liter.
"Benzineprijzen stijgen snel en dalen langzaam, ten opzichte van de veranderingen in de olieprijs", luidt de conclusie van een onderzoek dat is gepubliceerd in het Nederlandse economenvakblad ESB.
Onderzoeker Stef de Jong onderzocht hoe de olieprijsveranderingen doorwerkten in de prijs aan de pomp tussen 2007 en 2023. Hij berekende dat consumenten in die periode 2,2 tot 4,8 eurocent teveel hebben betaald per getankte liter.
Pomphouders blijken namelijk flink te talmen voordat zij het voordeeltje van een olieprijsdaling doorberekenen aan de consument. Dit fenomeen staat onder economen bekend onder de term 'rockets and feathers'. Dat doet zich ook voor op de Nederlandse benzinemarkt, zo constateert De Jong op basis van statistisch onderzoek: "Prijzen schieten omhoog als een raket bij inputprijsstijgingen, terwijl bij inputprijsdalingen de prijs als een veer naar beneden dwarrelt."
De Jong onderzocht ook waarom consumenten niet optimaal profiteren van olieprijsdalingen. Zo is het voor consumenten moeilijk in te schatten of een prijsverhoging komt door een olieprijsverandering of doordat de uitbater van hun favoriete pomp gewoon een andere prijsstelling heeft gekozen. "Een pomphouder kan in dat geval zijn prijs sneller omhoog en langzamer naar beneden aanpassen."
"Een andere verklaring is dat pomphouders elkaars prijzen in de gaten houden, en er sprake is van stilzwijgende collusie", oppert De Jong. "Daarbij wordt de pomphouder mogelijk geholpen door het systeem van openbare adviesprijzen. Een olieprijsstijging wordt dan liever te veel dan te weinig in de pompprijs doorgerekend. Bij dalingen van de olieprijs gaat de pomphouder dan ook aan de veilige kant zitten."
De Jong denkt dat meer prijstransparantie het marktprobleem deels kan verhelpen. Zo oppert hij dat pomphouders verplicht kunnen worden om hun benzineprijzen automatisch digitaal openbaar te maken. "Applicatieontwikkelaars kunnen deze informatie integreren in bijvoorbeeld hun navigatiediensten", aldus De Jong.
Volgens de onderzoeker heeft de Autoriteit Consument & Markt momenteel geen instrumenten om dit soort marktproblemen op te lossen, omdat dit buiten het huidige mededingingstoezicht valt. Dat is er met name op gericht om te grote marktconcentraties als gevolg van fusies en overnames te voorkomen en om handhavend op te treden bij verboden kartelafspraken.
Bron: Telegraaf