|
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Datum: Wed 02 October 2024
Door: Mascha de Jong en Jeroen Kortschot
Amsterdam - Terwijl de inflatie in Europa het economische ideaal van 2 procent heeft bereikt, stijgen de prijzen in ons land veel harder. De inflatie van 3,5% bij ons wordt omhoog getrokken door prijsstijgingen van voedingsmiddelen, die op hun beurt voor een groot deel veroorzaakt worden door belastingverhogingen. Het goede nieuws is dat groente en zuivel juist iets goedkoper werden.
Dat kan zo zijn, maar Nicolette uit het Haarlemse Schalkwijk weet dat het grote verschil in haar portemonnee toch echt wordt gemaakt door zich strak te houden aan een boodschappenlijstje. Vlak voordat zij de Lidl ingaat: "Ik heb bijvoorbeeld met mezelf afgesproken dat groente niet meer dan 1,50 mag kosten voor het avondeten. Dus de sperzieboontjes van 2,95 euro laat ik liggen en ik kies voor een courgette of een aubergine, die onder de euro kosten."
De zestiger, die moet rondkomen van een bijstandsuitkering, is het afgelopen jaar 27 kilo afgevallen. "Als je dat wilt volhouden, moet je gezond blijven eten. Ook al is groente misschien iets goedkoper geworden, het is nog altijd duurder dan veel ander voedsel."
Een geluk, ze drinkt geen frisdrank en energydrinks, terwijl die bovenaan staan in de top- 5 van duurder geworden producten. De oorzaak: het vorige kabinet heeft de zogenaamde verbruiksbelasting op frisdranken en sappen verdrievoudigd. Van een liter cola of appelsap gaat ruim een kwartje naar de belastingdienst. Het maakt niet uit hoeveel suiker erin zit.
De winkels hebben die belastingverhoging netjes doorgegeven aan de consument, want vergeleken met september vorig jaar is een zoete verfrissing zeventien procent duurder geworden.
Sandra, een moeder van drie tieners, die eveneens haar boodschappen bij de Lidl in Haarlem doet, merkt dit duidelijk aan haar boodschappenbudget. "Die pubers lijken onverzadigbaar. Ze blijven cola drinken, het liefst natuurlijk Coca-Cola. Maar dat is budgettechnisch niet realistisch."
Er gingen op een gegeven moment acht anderhalve literflessen per week doorheen, vertelt ze. "Ik haal nu nog maar twee flessen per week, die haal ik dan bij de Albert Heijn, en de rest van de week moeten ze het met Karvan Cevitam doen. Ja, die is ook duurder geworden, maar met aanmaaklimonade doen ze in ieder geval drie dagen."
Een andere belangrijke trekker van de inflatie is eveneens een ongezonde gewoonte: tabak. De belasting op sigaretten is flink gestegen waardoor een pakje sinds 1 april van dit jaar rond de elf euro kost. Ook hier draagt overheidsingrijpen dus duidelijk bij aan de prijs aan de kassa.
"Rond de jaarwisseling zeiden veel klanten dat ze wilden stoppen met roken als de prijs boven de tien euro kwam, maar de meesten zie ik nog dagelijks", zegt Esther van een tabaksspeciaalzaak in Amsterdam.
En er komen nog meer prijsstijgingen aan die door de overheid worden veroorzaakt. Koffiebonen werden de afgelopen vier maanden een half procent duurder. "De prijs in de winkel volgt de prijs op de wereldmarkt die stijgt door problemen met de oogsten", zegt Sebastiaan Schreijen, econoom bij de Rabobank.
"Ik verwacht dat de prijs van koffie blijft stijgen vanwege de invoering van strengere Europese maatregelen tegen ontbossing."
Vanaf 1 januari wil de Europese Commissie dat voedingsmiddelen gegarandeerd niet hebben bijgedragen aan ontbossing. "Dat zal behalve de prijs van koffie, ook die van onder andere cacao, soja en palmolie waarschijnlijk verder doen stijgen", zegt Schreijen.
Ondanks verontrustende berichten over droogte in de landbouw, of juist te veel regen dit voorjaar zijn de prijzen van verse groenten niet gestegen maar juist een beetje gedaald. Ook margarine, eieren en zuivel zijn iets goedkoper geworden.
"Bij eieren komt de prijsdaling waarschijnlijk omdat ze minder schaars zijn dan vorig jaar, toen er veel vogelgriep heerste. Zuivelproducten worden iets goedkoper omdat de onderliggende melkprijs daalt ten opzichte van een piek begin vorig jaar", zegt Schreijen.
Met de gestegen prijzen is het lastiger geworden om verschillende prijzen te vergelijken. "In het algemeen is een huismerk altijd goedkoper dan een duur merkartikel", zegt een deskundige die in opdracht van de supermarkten prijzen in de gaten houdt. "Maar met tienduizenden producten per winkel is het heel moeilijk om ze te vergelijken."
Ook zaken die je niet kunt eten werden iets duurder. En daarmee kwam dit kwartaal een einde aan een zeven maanden durende prijsdaling van zaken als verzekeringen, schoenen en medische producten. Economen denken dat deze prijsstijgingen vooral worden veroorzaakt door stijging van de lonen.
Nicolette, die met twee tassen de Lidl uitkomt: "Ik denk ook wel eens dat het door de oorlogen komt, dat alles veel duurder is. Voor corona kostten mijn boodschappen tussen 50 en 60 euro per week, tegenwoordig is dat tussen de 70 en 80 euro. Maar dan ben ik heel gematigd met vlees. Als ik dat er bij reken ben ik standaard boven de 100 euro kwijt."
Hoe ze dat opbrengt? "Ik heb potjes voor alles om mijn leven te bekostigen. Ik haal soms geld uit mijn verjaardagspotje. Het duurt nog even voordat het zover is, ik hoop dat ik in het jaar een voordeeltje krijg en dat ik dat potje dan kan aanvullen."
Bron: Telegraaf