De Kilometer Heffing Thu 11-Jun-26 17:37:14 Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).

Pleidooi voor verlagen accijnzen: 'Kabinet medeverantwoordelijk voor hoge inflatie'

Datum: Sat 18 January 2025

Door: Connie de Jonge

Utrecht - Het kabinet heeft de prijsexplosie in ons land deels zelf veroorzaakt. Het moet daarom kijken of de doorgevoerde accijnsverhogingen en de hogere belasting op frisdrank teruggedraaid kunnen worden. Dat zegt FNV-voorzitter Tuur Elzinga. Wat hem betreft had de politiek ook de forse stijging van de huren moeten voorkomen.

Interview FNV-voorzitter Tuur Elzinga

CV: Tuur Elzinga (55) is een kleine vier jaar voorzitter van vakbond FNV en zit sinds 2017 in het dagelijks bestuur. Hiervoor was hij jarenlang Eerste Kamerlid voor de SP. Elzinga studeerde aanvankelijk natuur- en sterrenkunde, maar eindigde als politicoloog. Elzinga was een van de architecten van het door sommigen fel bekritiseerde Pensioenakkoord. Hij is getrouwd en heeft twee kinderen.

De voorman van Nederlands grootste vakbond roept het kabinet op zelf meer te doen tegen de hoge inflatie. In december lagen de prijzen nog altijd 4,1% hoger dan een jaar geleden. De prijzen stijgen in ons land al maanden harder dan in andere Europese landen. Volgens werkgevers komt dat onder meer door de fors hogere lonen. Ze waarschuwen dat Nederland zich uit de markt prijst, een zorg die in politiek Den Haag wordt gedeeld. Elzinga vindt dat niet terecht. "Het is economisch zelfmoord als we lonen nu gaan matigen."

Als het aan FNV ligt gaan de lonen in 2025 met nog eens 7% omhoog. "De koek is nog steeds niet eerlijk verdeeld", zegt Elzinga op het FNV-hoofdkantoor in Utrecht. "Onze mensen willen ervan meeprofiteren als het in hun bedrijf goed gaat. En dat is in een groot deel van het mkb en bij de grote bedrijven nog steeds het geval."

De werkgevers vinden uw looneis een recept voor frustratie. Schept u geen verwachtingen die u niet waar kunt maken?

"Ach, ze roepen van werkgeverskant altijd dat onze looneisen te hoog zijn. Dat is niks nieuws. Ook zo'n waarschuwing van Klaas Knot (de president van De Nederlandsche Bank, red.) dat we onze eisen moeten matigen, is een herhaling van zetten. Hij waarschuwde al aan het begin van de inflatiegolf voor een loonprijsspiraal. Dat sloeg toen helemaal nergens op en dat doet het nog steeds niet. Er is helemaal geen loonprijsspiraal, hooguit een winstprijsspiraal."

Maar de prijzen zijn hier toch harder gestegen dan elders? Zeker de helft daarvan, zeggen werkgevers, is het gevolg van de hogere lonen.

"Het klopt dat de inflatie hier hoger is. Maar de lonen zijn, als je kijkt over een langere periode, in Nederland echt minder hard gestegen dan in veel landen om ons heen. Terwijl de winsten van bedrijven hier, over heel Europa bekeken, wel enorm uit de pas lopen. Het is winst, winst, winst als je terugkijkt tot 2021. Alleen vorig jaar zijn de winsten iets gedaald. Maar ze zijn nog altijd hoger dan gemiddeld."

Fel: "Een groot deel van de ondernemers heeft de hogere kosten eenvoudigweg een-op-een doorberekend aan de consument. De grote spelers wisten hun winst zelfs nog te vergroten toen de inflatie op zijn hoogst was. Die profiteerden van hun marktmacht. Als werkgevers genoegen hadden genomen met iets minder, zou de inflatie in ons land nu onder het Europese gemiddelde liggen."

Had het kabinet in moeten grijpen?

"Wij hebben daar toen binnen FNV wel naar gekeken, of we daarvoor bij het kabinet moesten pleiten. In Frankrijk gebeurde het. Daar werden de supermarkten verplicht de prijsstijgingen te beperken. Maar het is wel ingewikkeld, want welke prijzen mogen dan niet stijgen en hoe controleer je dat? Dus kregen we maatregelen die de koopkracht ondersteunden, dat was ook hard nodig. Achteraf was ingrijpen in de prijzen wellicht toch verstandiger geweest."

Van meerdere kanten wordt opgeroepen tot een polderdeal omdat de inflatie zo hoog blijft. Overheid, werkgevers en bonden zouden samen afspraken moeten maken om het inflatiespook te bedwingen. Wat vindt u daarvan?

"Als de hoge prijzen nou het enige probleem waren, zou je misschien kunnen denken dat we daar samen onze schouders onder kunnen zetten. Maar er speelt meer, we hebben een krappe arbeidsmarkt en een haperende groei van de arbeidsproductiviteit. Dat zijn allebei zaken die schreeuwen om hogere salarissen. Laat ik het zo formuleren: ik wil best een akkoord met de werkgevers sluiten als ze zeggen: wij doen de prijzen omlaag én we verhogen de lonen, omdat dat in het belang is van de Nederlandse economie. Maar de prijzen, en dus de winsten, moeten wat ons betreft echt omlaag."

Dat klinkt alsof u niet staat te springen ...

"Als je kijkt naar hoe de verhoudingen tussen de sociale partners de afgelopen twee jaar waren, denk ik niet dat een polderdeal nu reëel is. We hebben heel hard moeten vechten voor de cao's die we hebben afgesloten, het ging er vaak grimmig aan toe. Dankzij ons is de koopkracht van de meeste mensen hersteld, maar dat geldt nog niet voor iedereen. Bovendien willen onze leden er ook op vooruitgaan. Het is economisch zelfmoord als we de lonen weer gaan matigen. Als mensen genoeg geld hebben om uit te geven houden ze de economie draaiende."

Werkgevers kampen ook met andere kosten die hard oplopen.

"Ik snap heel goed dat een individuele ondernemer klaagt over de alsmaar oplopende kosten. Die betaalt meer voor zijn inkoop, voor de huur, voor energie en voor personeel. Maar als je naar het grotere macro-economische plaatje kijkt hebben we hogere lonen nodig. Dat dwingt bedrijven om meer geld te investeren in innovatie. En het kan ook helpen om de personeelstekorten in bijvoorbeeld de zorg op te lossen. Als dat werk financieel aantrekkelijker wordt, gaan meer mensen dat doen."

Maar wat heb ik aan een salarisverhoging als ik daarvan de helft of meer weer inlever door hogere prijzen?

"De gewone burger heeft de prijs betaald de afgelopen jaren. Dat moet anders. Want werknemers, gepensioneerden en spaarders hebben de klap van de inflatie opgevangen terwijl bedrijven en aandeelhouders er gewoon op vooruit zijn gegaan. Ik vind het ook niet fair dat ze nu in Den Haag wijzen naar de bonden. Toen de prijzen werkelijk omhoog vlogen duurde het behoorlijk lang voordat de lonen omhoog gingen. Wij zijn nog steeds met een inhaalslag bezig."

"Ik vind bovendien dat de politiek hoognodig naar zichzelf moet kijken. Een deel van de inflatie wordt veroorzaakt door de verhoging van de accijnzen, de invoering van een verbruiksbelasting op frisdrank, het toestaan van een forse huurverhoging. Dat laatste had het kabinet tegen kunnen houden, maar dat hebben ze niet gedaan. Terwijl ze op zijn minst een deel van de maatregelen terug kunnen draaien. Ook zo'n btw-verhoging die er nu weer aankomt, ook die stuwt de inflatie omhoog."

Intussen stijgt het aantal faillissementen snel. Wat zegt u tegen een winkelier of horecaondernemer die het niet meer redt?

"Daar hebben wij natuurlijk zorgen over, dat raakt ook leden van ons. Net zoals dat het geval is in de maakindustrie die het buitengewoon zwaar heeft door de hoge energieprijzen in ons land. Daar wil ik wél met werkgevers over aan de bel trekken. Want die hoge energieprijzen zijn schadelijk. Daardoor blijven investeringen wel achter en vertrekken sommige bedrijven als we niet oppassen naar het buitenland. Ik begrijp eerlijk gezegd niet waarom het zo lang duurt voordat het kabinet met iets komt."

Bron: Telegraaf

Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).