|
Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).
|
|
Datum: Fri 06 March 2026
Door: Theo Besteman, Verslaggever Energie en grondstoffen
AMSTERDAM - Voor het eerst sinds jaren is diesel duurder dan benzine, nadat de brandstof de recordprijs van vier jaar geleden doorbrak. Ook de gasprijs in de groothandelsmarkt stijgt door.
De olieprijs is sinds het uitbreken van de Amerikaans-Israëlische oorlog met Iran 17 procent gestegen, de grootste prijsstijging in een week sinds 2022. Toen schoot de olieprijs omhoog na de Russische inval in Oekraïne.
Voor een vat Brentolie, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten, moet vrijdag meer dan 85 dollar worden betaald. Maar de prijs daalt vrijdagochtend een half procent.
Dat geldt niet voor de benzineprijs. Volgens consumentencollectief UnitedConsumers staat de gemiddelde adviesprijs voor een liter Euro95 vrijdag op 2,369 euro, tegen gisteren 2,349 euro. Dit zijn de prijzen die men betaalt bij de duurste pompen langs de snelweg. Bij onbemande pompen betaalt men tot wel dertig cent minder per liter.
De adviesprijs van diesel steeg vrijdag naar het recordbedrag van 2,375 euro per liter, gisteren was het 2,332 euro.
Het verschil met de buurlanden is groot. Vlak over de Belgische grens in Baarle-Hertog kost een liter Euro95 vrijdag 1,68 euro, volgens vergelijkingssite Carbu.com. Dat is 69 eurocent minder dan de Nederlandse adviesprijs.
Dat scheelt bijna 28 euro per tankbeurt van 40 liter. In Duitsland kan men vlak over de grens terecht voor benzineprijzen van rond 1,90 euro, volgens de Duitse autoclub ADAC.
In Nederland is diesel niet altijd, en niet op elke dag, goedkoper geweest, maar wel bijna altijd. Historische overzichten laten zien dat de literprijs van diesel doorgaans onder die van Euro95 ligt. Rond 2022 was diesel door schaarste en heel veel vraag op momenten duurder dan benzine.
Diesel was al voor de inval in Iran duur, omdat er geen diesel meer uit Rusland kwam. Waarop dit jaar extra scherp gecontroleerd wordt. De oorlog in het Midden-Oosten raakt de Nederlandse dieselprijs extra, omdat die meer geïmporteerd moet worden. Nederlandse raffinaderijen maken veel meer benzine zelf.
Diesel is in Nederland lager belast met accijns dan benzine, omdat diesel vooral door beroepsvervoer en de landbouw wordt gebruikt. De overheid wilde die sectoren ontzien.
De gasprijs noteert vanochtend 3,3 procent hoger. Dat tarief berekenen energiemaatschappijen met vertraging door aan de meeste klanten; die hebben vaak een vast contract. Bij variabele contracten wordt dat per maand of drie maanden doorberekend. Wie een dynamisch energiecontract heeft, ziet de prijs daags erna opveren.
Dat de gasprijs sterker blijft doorstijgen dan de olieprijs komt volgens Aldo Spanjer, hoofd Energiemarktonderzoek energie-analist bij BNP Paribas, doordat Qatar als derde gasproducent ter wereld in de Straat van Hormuz zijn productie heeft stilgelegd.
"Gas reageert sterker dan olie omdat Qatar geen alternatief heeft voor transport buiten Hormuz", zegt de Nederlander. "Bij olie bestaan gedeeltelijke omleidingsroutes; voor Qatarees lng niet, daardoor is gas kwetsbaarder."
Het record voor de benzineprijs kwam in 2022 boven de 2,50 euro per liter.
In de week voor het uitbreken van de oorlog bedroeg de landelijke adviesprijs voor een liter benzine nog 2,285 euro. Dat was al het hoogste niveau sinds september 2023. Voor diesel bedroeg de adviesprijs 2,080 euro, het hoogste niveau sinds oktober 2023.
De economen van Rabobank waarschuwden eerder deze week al dat de oorlog in het Midden-Oosten Nederlanders hard in de portemonnee kan raken.
In het ongunstigste onderzochte scenario voorzien de Rabo-economen een piek van de benzineprijs van rond de 3 euro per liter.
Dat is volgens hen mogelijk als belangrijke energie-infrastructuur in Qatar en Saudi-Arabië wordt vernietigd. De olieprijzen stijgen dan richting 150 dollar per vat.
Bron: Telegraaf